header img

De opleiding in bloei

fbf98c882c9c3d183494fec6f3a6c92e

Als Academic Factory zijn we nieuwsgierig naar wat er leeft bij opleidingen. Met wat voor soort vragen komen opleidingen bij ons en onze collega's? Welke ontwikkelingen herkennen we daarin?

Een regelmatig terugkomende vraag van opleidingen is of we een dag kunnen begeleiden waarin docenten met elkaar tot een gemeenschappelijke visie komen op wat ze willen.

Dat geeft ons unieke en leerzame inkijkjes in opleidingen en in welke idealen en ambities ze hebben. Waar hopen docenten dat hun opleiding in het beste geval toe opleidt?

Op zo'n dag staan staan we stil bij vragen als: wat zouden we willen dat studenten aan het einde van de opleiding allemaal weten? wat hopen we dat ze kunnen? en hoe zouden we willen dat ze zich als mens hebben ontwikkeld?

Wat ons steeds weer opvalt is dat de antwoorden die mensen geven op die laatste vraag opvallend veel op elkaar lijken.

Docenten hopen dat de studenten die ze opleiden aan het einde van de opleiding zelfstandig zijn, zich zelfverzekerd voelen en zich kunnen bewegen in een vaak complexe omgeving. Ze hopen dat studenten reflectievermogen hebben en weten waar ze goed in zijn en wat ze nog niet zo goed kunnen en waarin ze zich willen ontwikkelen. Ze hopen dat ze nog nieuwsgieriger zijn geworden, fouten durven maken en het vermogen hebben om te leren van die fouten. Dat ze klaar zijn voor de volgende stap in hun leven.

Sommige opleidingen omschrijven het als een academische of kritisch-reflectieve houding, anderen noemen het een professionele houding of persoonlijke ontwikkeling. Hoe we het ook noemen, eigenlijk, als we eerlijk zijn, zeggen docenten dikwijls, is dit het allerbelangrijkste dat we studenten kunnen leren.

De vraag die snel volgt is: hoe kunnen wij als opleiding bijdragen aan die ontwikkeling?

Soms zit er nog best een groot verschil tussen wat docenten willen en wat de opleiding op dat moment biedt. Dan blijkt vaak dat we na een dag nog niet klaar zijn en onderzoeken we op verschillende manieren met opleidingen hoe ze vorm kunnen geven aan hun doelen.

Sommige opleidingen kiezen voor een leerlijn professionele of persoonlijke ontwikkeling. Andere opleidingen integreren hun doelstellingen liever in de bestaande vakken. Soms worden er introductiedagen en workshops aangeboden waarin studenten reflecteren op wat ze willen leren en hoe zij zichzelf graag zouden willen ontwikkelen. Welke uitdagingen verwachten ze op hun pad en hoe zouden ze daarmee om kunnen gaan?

Voor welke vorm opleidingen ook kiezen, vaak gaat het om het creëren van ruimte voor reflectie, voor ondersteuning en feedback van medestudenten en van docenten, en in bredere zin: het creëren van een omgeving die studenten stimuleert zichzelf te durven laten zien en zich open te stellen om te leren. Een plek waar je jezelf kunt zijn, gewaardeerd wordt, niet afgerekend op je fouten, maar wel wordt uitgedaagd. Op zo'n plek willen we allemaal wel studeren, of werken, toch?

Deze wens, als een zaadje in de grond, zoekt een weg naar de oppervlakte. Het kronkelt en worstelt zich steeds vaker en sneller door de aarde heen naar de plek waar het de oppervlakte kan ontmoeten.

En nee, het is niet altijd makkelijk, want als we dit meer gaan doen, wat doen we dan minder? En was dat dan niet belangrijk? En hoe moeten we dit eigenlijk doen als we hier zelf niet in opgeleid zijn? En hoe geven we dan dat goede voorbeeld dat we eigenlijk zouden willen geven, met elkaar, met z'n allen?

En dan…staat opeens, op een mooie lentedag, het hele veld vol bloemen.

Mogen wij tot die tijd helpen de aarde een beetje om te spitten en te voeden?

Mocht je meer willen weten over dit thema, neem dan graag contact met ons op: ino@academicfactory.nl

De bron van energie

De natuur zien we weer op een prachtige wijze ontwaken na een periode van kou, terugtrekken en naar binnenkeren.

En wat een nieuwe frisse energie komt er weer vrij...the spirit of spring!

b9b62cdfc3ad02bf820c1f8c6a365b4b Bij ons mensen zien we vaak dezelfde beweging. De winter, de periode van kou, wind en dit jaar ook veel regen, is een terugkerend seizoen waarin we letterlijk ons tempo verlagen, meer naar binnen gaan, bij de haard, met of zonder een glas warme chocolademelk.

En daarmee is de winter ook de uitgelezen periode voor het naar binnenkeren in fysieke zin. Om een pas op de plaats te maken, eens even stil te staan en momenten voor jezelf te creëren van reflectie, introspectie en bezinning.

En het mooie is: Als we onszelf deze momenten gunnen, ontstaat er vervolgens weer ruimte... ruimte om nieuwe ideeën op te doen en mogelijk met diepere verlangens in contact te komen. Misschien om als directeur je leiderschap verder te ontwikkelen of als docent je coachende vaardigheden te versterken. Of een verlangen om bij te dragen aan de leeromgeving van de opleiding zodat het zelfvertrouwen, het zelfinzicht en de zelfstandigheid van studenten wordt bevorderd...

En die verlangens zijn de bron van nieuwe energie en ambitie!

Tijdens de individuele coaching bieden wij ruimte voor reflectie, introspectie en bezinning.

Mocht je meer willen weten over dit onderwerp, neem dan graag contact met ons op: info@academicfactory.nl

Nieuwe energie in de collegezaal!

Wanneer je als docent zelf te lang aan het woord bent, en je je studenten goed observeert, zie je de energie vaak op een gegeven moment de zaal uit sluipen. Studenten worden moe, zakken onderuit, zoeken afleiding op hun mobiel of staren je wazig aan. Met een 'energizer' verfris je de boel en breng je de energie weer terug bij je studenten. Energizers met een fysiek element werken vaak goed, omdat je studenten hun hartslag weer even voelen en de energie door het lichaam voelen stromen. a3c05928ded46fb07bfb8669568d9049

Een paar voorbeelden ter inspiratie:

* Denkwandeling: geef studenten een vraag of casus mee waar ze in duo's over na mogen denken terwijl ze in de frisse lucht een wandeling maken.

* Tekenen je samenvatting: zorg dat je flipover vellen en stiften mee neemt. Verdeel je studenten in groepjes van 3 over de onderwijsruimte en geef ieder groepje een flipover vel en wat stiften. Vraag hen een samenvatting van de sessie te maken, zonder woorden, maar in de vorm van een tekening.

* Waar hoor ik bij? Plak bij iedere student een post-it op de rug (zonder dat ze zien wat er op hun eigen post-it staat) met een woord, waar een ander woord bij past (bijvoorbeeld, Bassie / Adriaan, mitose / meiose,  penicilline / pasteur e.d.) Het is leuk om de woorden te laten aansluiten bij het onderwerp van het college. Laat studenten rondlopen door de zaal en elkaar vragen stellen, zodat ze erachter komen wie ze zelf zijn en bij wie ze horen. Neem een leuk prijsje mee voor het duo dat er als eerste achter is gekomen wie ze zijn en waarom ze samen horen.

* Ballonnen gevecht: Verdeel de studenten in groepjes, en geef iedere student een ballon mee, en een stukje touw. (alle studenten in 1 team krijgen dezelfde kleur ballon) Laat iedereen zijn ballon opblazen en met het stukje touw aan zijn linkerenkel vastbinden. Instructie: “Bescherm de ballonnen uit je eigen team”. Het spel duurt 3 minuten, daarna wordt geteld hoeveel ballonnen ieder team nog over heeft. Deze energizer is heel geschikt om een ingedutte groep weer wakker te maken, en een goede opmaat om het over thema's als 'team work', 'samenwerking' ,  'competitie', 'win-win' etc te hebben. Daarnaast geeft het vaak veel plezier.

* Feit of fictie quiz: Geef iedere student een vel papier en laat ze hierop 3 feiten noteren, waarvan 2 waar en 1 niet waar. Laat de andere studenten raden wat de fictie is. Dit spel kent diverse varianten. Door de studenten informatie over zichzelf te laten noteren, kan de quiz goed werken als kennismakingswerkvorm. Maar het is ook geschikt als werkvorm om reflectie op het thema uit het college te stimuleren. Deel dan kleine briefjes uit met thema's (bijvoorbeeld  bij een college over het functioneren van het hart 'grote bloedsomloop', 'atria',  'stikstofmonooxide', etc). Laat studenten 2 feiten en 1 fictie over hun thema verzinnen, waar de anderen vervolgens gaan raden.

Tot slot: kies of pas een energizer aan zodat het aansluit bij je onderwijs. Dan doet de energizer meer dan alleen de boel opschudden, het stimuleert bijvoorbeeld  ook een diepere verwerking van de stof. De energizer als bron van een grotere leeropbrengst  en meer plezier tijdens het onderwijs!

Mocht je meer willen weten over dit onderwerp, neem dan graag contact met ons op: info@academicfactory.nl

Van onderwijsorganisatie naar onderwijscommunity

De rol van leidinggevenden

Een belangrijk focuspunt bij Academic Factory is de vraag onder welke voorwaarden opleidingen tot bloei komen en hoe we een bijdrage kunnen leveren aan het creëren van omgevingen waar docenten en studenten tot hun recht komen. Hierin is er een belangrijke rol weggelegd voor leidinggevenden van opleidingen.

image.phpBeleidsmakers en opinieleiders spelen een belangrijke rol in het vooruit helpen van het Hoger onderwijs. Toch komt de grootste vooruitgang niet van individuen of vanuit een enkel geïnspireerd idee. De grootste beweging ontstaat wanneer docenten en medewerkers van opleidingen zich verbinden rondom gemeenschappelijke doelen, zich bewogen voelen daar samen naar toe te werken en open staan om te leren van wat ze onderweg tegen komen. Een dergelijke cultuur ontstaat meestal niet vanzelf. Hoe kom je daar met elkaar als opleiding? Hoe groei je toe van een verzameling individuen binnen een organisatie naar een onderwijscommunity met slagkracht?

Hier is er een belangrijke rol weggelegd voor de teamleider of directeur van een opleiding. In onze ogen is de belangrijkste taak van een opleidingsdirecteur het creëren van randvoorwaarden zodat er binnen teams focus en verbondenheid ontstaat, zodat zij in staat zijn om het verschil te kunnen maken.

Otto Scharmer omschrijft het mooi als hij zegt:

I once asked one of the most successful leaders of the telecom industry what she considered to be the essence of her leadership work. She responded, “I am facilitating the opening process so my team can sense and seize emerging opportunities as they arise from the fast paced business environment we are operating in.
 

(uit: Theory U: Learning from the Future as It Emerges, 2009)

Voor veel leidinggevenden in het Hoger Onderwijs vraagt dat een omslag in de manier waarop ze hun rol opvatten. Zeker in ons calvinistische en individualistische Nederland zijn we soms geneigd om niet alleen erg hard te werken, maar ook om te denken dat we het voornamelijk zelf moeten doen. Nu betekent een andere rolopvatting niet per definitie minder hard werken voor een leidinggevende, maar wel anders werken. Bij Academic Factory ondersteunen we leidinggevenden in het onderwijs op verschillende manieren bij het begrijpen en invullen van hun rol. Door persoonlijke coaching, maar ook door het bieden van opleidingen waarin leiderschap een kernthema is, zoals het SKO programma (Senior Kwalificatie Onderwijs) en de CEC voor coördinatoren (Cursus Effectieve Coördinatie). Het doel is het steeds hetzelfde: een bijdrage leveren aan het creëren van een omgeving waarin medewerkers, docenten en studenten van een opleiding gelukkig zijn en zich ontwikkelen.

Als je meer wilt weten over dit thema, neem dan graag contact met ons op: Info@academicfactory.nl

Spreek jij dezelfde taal als je studenten?

Dat onderwijs niet altijd gelijk staat aan leren, ontdekken docenten en ook studenten vaak al snel in hun onderwijsloopbaan. Als docent herken je wellicht deze frustratie: je hebt ontzettend je best gedaan om inspirerende en actuele colleges te ontwikkelen, maar in plaats van de vonk die overslaat, krijg je de vraag ‘wat moeten we weten voor het tentamen?’

En ook voor stserendipitouswanderings.tumblr.comudenten is leren ook niet altijd zonder frustratie: ‘Ik heb toch alle onderdelen van de empirische cyclus verwerkt in mijn onderzoeksartikel? Waarom is het niet goed genoeg, wat willen jullie nu eigenlijk van me?’ Herkenbaar? Ondanks dat we allemaal Nederlands (of Engels..) spreken, ontstaan er gemakkelijk miscommunicaties binnen het onderwijs. Dit komt bijvoorbeeld omdat docenten en studenten op een verschillende manier invulling geven aan woorden zoals ‘leren’ en ‘begrijpen’. ‘Wanneer heb je iets geleerd? Wanneer begrijp je iets echt?’ Onderzoek heeft aangetoond dat er grote verschillen zijn in de antwoorden die mensen op dit soort vragen geven. Zo zou een student op de vraag wanneer je echt iets geleerd hebt kunnen antwoorden: ‘als ik de vragen hierover op het tentamen goed weet te maken’. Een docent zou wellicht zeggen: ‘je hebt echt iets geleerd als je de methode die je leerde in de ene situatie, ook effectief in een andere situatie kan inzetten om een probleem op te lossen.’

Sinds enkele decennia wordt er naar de verschillende ‘inkleuringen’ die we geven aan woorden onderzoek gedaan. Dit is onderzoek naar epistemologische assumpties, ook wel ‘ways of knowing’ genoemd. In Nederland zijn Erik Jan van Rossum en Rebecca Hamer hierin al 30 jaar actief. Zij kwamen erachter dat er 6 universele ‘talen’ zijn, die weergeven hoe verschillend mensen denken over wat ‘leren en begrijpen’ eigenlijk inhoudt. Zo wordt een van de talen ‘Memoriseren’ genoemd. Centraal voor de studenten (en overigens ook docenten) die deze taal spreken staat de vraag “wat moet ik weten voor het tentamen?” Een ander voorbeeld is de taal “Reproductief toepassen”. Hier draait leren om de vraag ‘wat heb ik later nodig als professional?’

Het ontdekken welke taal (of talen) je studenten spreken, en wat jouw eigen taal is, is heel behulpzaam in het creëren van een effectieve onderwijs omgeving. Het geeft vocabulaire om de communicatie met studenten en collega’s te verbeteren, en helpt in het scheppen van een onderwijsomgeving die boeiend, inspirerend en effectief is voor alle partijen. Academic Factory ondersteunt je hier graag bij.

Als je meer wilt weten over dit thema, neem dan contact op met: Info@academicfactory.nl

Bron:

Van Rossum, E.J. en Hamer, R.N. (2010). The Meaning of Learning and Knowing. Rotterdam: Sense Pulishers.